Platforma Crowdsourcing Romeyka ma zachować język stanowiący pomost do starożytności
3 kwietnia 2024, 13:33Uruchomiona właśnie platforma crowdsourcingowa ma za zadanie uratować przed zagładą wyjątkowy język – pontyjski, zwany przez jego użytkowników ρωμαικά, czyli „rzymski”. Przymiotnik „rzymski” nie jest tutaj przypadkowy, gdyż jest to język, który stanowi pomost pomiędzy czasami współczesnymi, a greką, którą mówiono w cesarstwie wschodniorzymskim, zwanym przez nas Cesarstwem Bizantyńskim. Jednak jest to nazwa stworzona przez historiografię nowożytną. Sami mieszkańcy tego państwa zwali je Cesarstwem Rzymian. I właśnie z jego mieszkańcami i językiem łączy nas język pontyjski.
Dlaczego kobiety częściej chorują na alzheimera i co ma do tego macierz zewnątrzkomórkowa?
27 maja 2026, 07:30Blisko dwie trzecie chorych na Alzheimera to kobiety, ale naukowcy wciąż nie rozumieją do końca, dlaczego to właśnie one są bardziej narażone. Od lat uważano, że utrata estrogenu po menopauzie pozbawia mózg naturalnej ochrony przed neurodegeneracją. Nowe badanie przeprowadzone na Northwestern University dostarcza przekonujących dowodów na słuszność tej hipotezy, ale jednocześnie wskazuje zaskakujące miejsce, w którym rozgrywa się kluczowy proces.
Strażnik słoń
19 grudnia 2008, 11:02Początkowo słonie odsądzano od czci i wiary, podejrzewając o prześladowanie innych zwierząt roślinożernych w parkach narodowych Afryki, ale na szczęście oczyszczono je z krzywdzących zarzutów. Olbrzymy nie zagarniają sztucznie utworzonych zbiorników wodnych dla siebie, ale chronią przybywających do wodopoju przed drapieżnikami (Biodiversity and Conservation).
Pochodne zęba zastąpią włókna węglowe
29 listopada 2010, 12:58Szkliwo z zębów ryb dwudysznych i belony pospolitej (Belone belone) może ułatwić wyprodukowanie lżejszych i bardziej wydajnych paliwowo samochodów czy samolotów – twierdzi prof. John Barry, fizyk z Queensland University of Technology.
Nowe niebezpieczeństwo czyha na żółwie skórzaste
2 lipca 2012, 12:56Obecny wiek może być ostatnim stuleciem istnienia wschodniopacyficznej populacji żółwi skórzastych. Do zagrożeń czyhających na te olbrzymie zwierzęta dodano właśnie ocieplanie się klimatu, a konkretnie wyższą temperaturę na plażach, na których lęgną się młode.
Gwałtowny wzrost liczby przypadków autyzmu
31 marca 2014, 12:27Eksperci z amerykańskiego CDC (Center for Disease Control and Prevention) ze zdumieniem poinformowali, że w latach 2008-2010 liczba diagnozowanych przypadków autyzmu u dzieci zwiększyła się aż o 30%. Jeszcze przed 6 laty jedną z chorób ze spektrum autyzmu (ASD) diagnozowano u 1 na 88 dzieci. Obecnie diagnozuje się je u 1 na 68.
Rekordowo potężna wiązka
9 lipca 2015, 10:15Naukowcy z Fermi National Accelerator Laboratory poinformowali o uzyskaniu najpotężniejszej w dziejach wiązki cząstek. Będzie ona służyła do badania neutrin. Eksperci nie mają oczywiście ustanawiać rekordów dla samych rekordów. Im większa moc wiązki, czyli im więcej cząstek można w niej upakować, tym większa szansa na zarejestrowanie obecności neutrin.
Zaskakująca decyzja ws. wilków z Isle Royale
19 grudnia 2016, 06:33Na Isle Royale trafi nowa wilcza krew. US National Park Service ogłosiła właśnie zaskakującą decyzję, która zmienia dotychczasowe postępowanie w sprawie niezwykłej populacji wilków z Isle Royale. Urzędnicy chcą wprowadzić tam 20-30 nowych zwierząt w ciągu najbliższych 3 lat.
Pióra z wikińskich poduszek
28 lutego 2018, 12:21Współcześnie wykorzystujemy do wypełniania poduszek pióra kaczek lub gęsi, ale wikingowie sięgali po pierze zupełnie innych ptaków, np. puchaczy.
Międzypłciowe różnice osobowościowe u słoni indyjskich
12 marca 2019, 05:05Naukowcy z Uniwersytetu w Turku zademonstrowali, że samce i samice słonia indyjskiego (Elephas maximus) różnią się pod względem osobowości.
